# Rubin rəsədxanası Günəş sistemində altıncı cırtdan planet namizədini aşkarlayıb

> Neptundan xeyli uzaqda yerləşən 2026 ED138 obyekti indiyədək tanınan ən kiçik cırtdan planet ola bilər.

- Mənbə: [INPUT.AZ](https://input.az)
- URL: https://input.az/elm/rubin-resedxanasi-gunes-sisteminde-altinci-cirtdan-planet-namizedini-askarlayib
- Dərc olunub: 29 oktyabr 2026, 09:32 (Bakı)
- Bölmə: Elm
- Teqlər: Astronomiya, Kosmos
- Mənbə: [The Register](https://theregister.com/science/2026/10/29/boffins-software-found-a-possible-dwarf-planet-a-result-so-rare-he-thought-it-must-be-a-bug/5306204)

![Rubin rəsədxanası Günəş sistemində altıncı cırtdan planet namizədini aşkarlayıb](https://inputaz.s3.eu-central-1.amazonaws.com/media/508d9d3ba4ce720b.webp)
_The Register_

The Register xəbər verir ki, "Vera C. Rubin" rəsədxanasının məlumatları üzərində işləyən alim Günəş sisteminin altıncı məlum cırtdan planeti ola biləcək obyekt aşkarlayıb. 2026 ED138 adlandırılan obyekt Neptundan kənarda yerləşir.

Kəşfi Harvard və Smitsonian Astrofizika Mərkəzindən Metyu Holman edib. O, həmkarı Kevin Neypirlə birlikdə hazırladığı axtarış kodundan istifadə edib. Bu proqram hərəkət edən obyektlərin milyardlarla qeydini müqayisə edərək eyni obyektə aid olanları müəyyənləşdirir. Kod 13 oktyabrda qeyri-adi dərəcədə parlaq və uzaq bir obyekt aşkarlayıb. Holman əvvəlcə bunun proqram xətası olduğunu düşündüyünü və nəticəni dərhal yoxlamağa başladığını bildirib.

Digər astronomlar arxiv məlumatlarında obyektlə bağlı on illik qeydlər tapıblar. "Minor Planet Center" işi yoxladıqdan sonra kəşfi rəsmən elan edib. Obyektin orbiti təxminən 46 astronomik vahid məsafədədir, Plutonun orta orbiti isə 40 astronomik vahiddir.

Alimlərin hesablamasına görə, ED138-in diametri 600-1500 kilometr arasındadır. Aşağı hədd doğru çıxarsa, o, indiyədək müşahidə olunan ən kiçik cırtdan planet olacaq. Obyektin uzun müddət görünməməsi Süd Yolu müstəvisinə yaxın, milyardlarla ulduzun işığı ilə dolu səma bölgəsində yerləşməsi ilə izah edilir.

Qeyd edək ki, Çilidə yerləşən rəsədxana ABŞ Milli Elm Fondu və Energetika Nazirliyi tərəfindən idarə olunur. Burada quraşdırılmış 3200 meqapiksellik LSST kamerası 2026-cı ilin iyununda istifadəyə verilib. Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı cırtdan planeti Günəş ətrafında fırlanan, təxminən dairəvi forma alacaq qədər böyük, lakin orbitini digər cisimlərdən təmizləyə bilməyən obyekt kimi təyin edir.