Asteroidlərin yayındırılması modeli 1600 dəfə sürətlənib: yeni risklər üzə çıxıb
Sandia alimləri iki simulyasiya kodunu birləşdirərək nizamsız formalı asteroidlərə nüvə partlayışının təsirini daha dəqiq hesablayıblar.
The Register xəbər verir ki, ABŞ-ın "Sandia National Laboratories" laboratoriyasının tədqiqatçıları asteroidlərin trayektoriyadan yayındırılmasını modelləşdirməyin daha sürətli və ətraflı üsulunu hazırlayıblar. Fizik Neytan Murun rəhbərlik etdiyi komanda asteroid yaxınlığında nüvə partlayışından yaranan rentgen şüalarının onun hərəkət istiqamətini necə dəyişdiyini öyrənib.
Əvvəlki hesablamalar çox vaxt apardığından alimlər asteroidləri adətən kürə şəklində modelləşdirir və fizikanı sadələşdirirdilər. Yeni yanaşmada laboratoriyada istifadə olunan iki kod birləşdirilib: radiasiya ilə qızma və yüksək sıxlıqlı maddə dinamikasını modelləşdirən "ALEGRA" və aşağı sıxlıqlı qazların davranışını simulyasiya edən "SPARTA". Bu üsul əvvəlkilərdən 1600 dəfədən çox sürətli olsa da, nizamsız formalı asteroidlər üçün kifayət qədər dəqiqliyi qoruyub saxlayır.
Simulyasiyalar "Golevka", "Bennu" və "Itokawa" asteroidlərinin detallı modelləri üzərində aparılıb. Məlum olub ki, eyni asteroidin müxtəlif tərəflərinin şüalandırılması sürət dəyişikliyində beş dəfəyədək fərq yarada bilər. Ən simmetrik olan "Bennu"da belə bu fərq təxminən iki dəfə təşkil edib. "Nişanın əhəmiyyətli olacağını gözləyirdik, bizi təəccübləndirən bunun nə qədər əhəmiyyətli olması idi", deyə Mur bildirib.
Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, təhlükəli asteroid haqqında məlumat az ola bilər, onu yaxşı öyrənməyə vaxt çatmaya bilər, həmçinin asteroidin tərkibi, daxili quruluşu və oriyentasiyası proqnozu çətinləşdirir.
Qeyd edək ki, real asteroidlərin böyük əksəriyyəti mükəmməl kürə formasında deyil və əvvəlki modellər bu səbəbdən onların davranışını tam əks etdirə bilmirdi.
Mənbə: The Register